Роман Попов «Ньуолах уонна кини иччитэ Мааппа»

(Кэпсээн) Хараҥа муннукка туртайа лөглөйөр орон атах өттүгэр түүрүллэн сытар куоска туох эрэ туора тыаһы иһиттэ бадахтаах – кулгаахтарын эр-биир чөрбөҥнөттө. Кыстык угун саҕа дьиэ ортотугар,...

Баһылай баай булчуттара

Афанасий Кононович Алексеев, 1935 сыллаахха бэс ыйын 18 күнүгэр Уус Алдан оройуонун Түүлээх нэһилиэгэр төрөөбүтэ. 1957 cыллаахха Мүрү орто оскуолатын, 1965 cыллаахха Саха судаарыстыбаннай...

Иван Сысолятин «Кыһыл сулус»

КЫҺЫЛ СУЛУС (Сэһэнтэн быһа тардыы) I Кураан. Уоттаах кураан! Алдьархайдаах сэриини кытта мэҥэһик буолан түспүтэ быйыл иккис сайына. Оттон кураан аргыһа – аһыҥа. Арҕаа – сэрии, манна...

Андрей Кривошапкин «Удьуор булчуттар сиэннэрэ»

Миичээн арылыччы көрбүт харахтаах, долгуннурар хара баттахтаах, сырдык хааннаах, толору эттээх-синнээх уол. Кини быйыл уон сэттэтин ааста, онон эр киһи киэбэ киэптэннэ: илиитигэр күүстэннэ,...

Прокопий Чуукаар «Дьол хараҕын уута»

(Кэпсээн) Театртан хайдах эрэ санаам алдьанан, дэлби сылайан кэллим. Киһи да маарыннаһар буолар эбит! Олох үүт-үкчү! Бэл, куолаһа кытта. Бүгүн театрга көрбүт эдэркээн артисткам кэргэммэр...

Михаил Доҕордуурап «Аргыстар»

Кыраҕы Куонаан ыала Тима уоллуун от тиэйэн аргыстаһан иһэллэр. Ыраахтан тиэйэр буолан киэһэрдилэр. Илинтэн хара боруор үөмэн тахсан, халлааны бүрүйэн кэбистэ. Арҕаа халлаан анныгар...

Елена Сараматова «Сгущенка»

«Аҕыс эрэ саастааҕым олус кыһыылаах. Саатар аҕыс аҥаар да буолбатах! Ийэбин, кыратык да буоллар, дьоллуур кыахтаахпын дуо? Кини сотору-сотору мичээрдиирин курдук... Бэҕэһээ ардах түһэрин...

Галина Базаржапова (Дашеева) «Төрөөбүт дойдум кэриэһэ»

Биир үтүөкэн сааскы ылааҥы күн эбэм Сэбэг миигин дьиэҕэ киир диэн ыҥырда. Тиэргэҥҥэ оонньуурбар үлүһүйэн ол алыптаах эйгэттэн арахсыахпын олох баҕарбатаҕым. Эбэм хоҥор дьүһүннээх...

Камиль Каримов «Хараҥа тыаҕа хара куоска»

– Биир мөһөөхтө иэһээ эрэ! Соломо кырыыһалаах дьиэтин үрдүгэр тэлэбиисэр антыаннатын ыйаары, онтун кырыыһа иэдэһинээҕи хаптаһыҥҥа иҥиннэрээри бодьуустаһа сылдьар Энгель-аҕай истибэтэҕэ буолла: баҕар, уол турбахтыы...

Хыйса Османов «Бөрөлөрү кытта серенада»

Таһынааҕы ыаллар уоллара аармыйаттан кэлбит. Онно анаан дьоно малааһын тэрийдилэр. Миигин эмиэ ыҥырдылар. Биһиги эргин ыкса ыалларыҥ өрүү ытыктабыллаах ыалдьыт буолаллар. Ыалдьыт эрэ буолбатах,...

Анатолий Слепцов «Толоругас дьон»

Ол саас Байылыаттаахха кыһалҕалаах соҕустук саҕаламмыта. Кыһалҕа төрүөтүнэн лааппы атыыһыта Кылааһа буолбута диэххэ сөп. Дьиҥэр, кини бэйэтин үлэтигэр наһаа аллааҕымсыйыа суоҕа хааллаҕа... Кини оннук...

Санитарка

Сүүнэ улахан тумул курдук хайа кэтэҕэр легковой массыыналар, санитарнай автобустар, полк полевой штаба тураллара. Офицердар хайа төбөтүгэр тахсаат, быардарынан сыылан тус-туспа группаларынан мустуталаабыттара. Кэлии-барыы,...

Семен Никифоров «Күһүҥҥү киэһэ»

Үһүө буолан өрөбүлбүтүгэр Лена өрүс арыытыгар балыктаан баран, мотуордаах оҥочонон куораппытыгар айаннаан иһэбит. Күһүөрү чып хараҥа киэһэ. Мотуорбут эргэ, онон хаһаайына – кырдьаҕас шофер...

Баһылай Харысхал «Таптал түөрт муннуга»

(Кэпсээн) Күндүтүк саныыр Мээндигим дьоно – эһэм Петр Никитин, Анна, Петр Ксенофонтовтар, Матрена Захарова сырдык кэриэстэригэр аныыбын. Бииргэ төрөөбүт иним Кутуунньа чап-чачархай баттахтаах, наар күлэ, мичээрдии...

Степан Дадаскинов «Саха саллаатын үс монолога»

Атаака иннинээҕи оһуохай Оһуохай!.. Үчүгэй да ырыа... Үчүгэй да үҥкүү!.. Саха киһитин сүрэҕин үөрдэр, сылаанньытар-манньытар да буоллаҕа. Чэ, быһата, сүргэҥ көтөҕүллэр, чэпчиигин, чэрэйэҕин-эгдэйэҕин. Тилэхтэриҥ...

Василий Протодьяконов-Кулантай «Манньа»

Бөһүөлэк тулатынааҕы тиит мастар мутукчалара, хатыҥнар сэбирдэхтэрэ хагдарыйан, кыһыл көмүс өҥнөнөн, күһүн буолан эрэр. Күн уотуттан ыстааллыы күлүмүрдүүр күөлгэ көччөхтөр үөрдээннэр аһыы, сууна, ууну...

Николай Лугинов «Уларыйыы кэмэ»

(Биэс сэһэнтэн турар роман) У Хуан күөмчүлэммэтэх көҥүлэ Бастакы сэһэн саҕаланыыта У Хуан буолбут Лу Туан Хууннар соҕуруу ыалларын – Кытай саарыстыбаларын кытары түҥ былыргыттан эллэһэн, арыт...

Андрей Яковлев-Чуос «Оҕонньор хараҕын уута»

Күһүҥҥү чаҕылхай күннэр сатыылааннар, саһарбыт от-мас күн уотуттан кыһыл көмүс өҥүнэн кылабачыҥныы оонньообут кэмэ. Сиккиэр салгынтан ооҕуй оҕус саптара кубарыйа саһарбыт оттор төбөлөрүн үрдүнэн...

Семен Никитин «Богатырев» палубатыгар

  Алдан өрүс уҥа эҥээринээҕи кытыла хайыр таас хайанан өргөстөнө очуостанан Өлүөнэ эбэ остуолбаларын санатар. Алта уонус сыллар бүтүүлэригэр дьону таһар «Капитан Богатырев» теплоходунан айаннаан...

Мирас Мукаш «Мөрүөрт»

Уһуктубутум, эбэм номнуо хотонугар тахсыбыт этэ. Кинини кытары сарсыардааҥҥы ыамҥа куруутун тахсыһарым. Эбэм, ынаҕын ыан бүтээт, миигин илиибиттэн ылара уонна иккиэн Маҥааччыйабытын мэччирэҥҥэ үүрэрбит....

Калаубек Турсункулов «Соҕотох долохоно»

Соҕотох долохоно билигин суох. Ол эрээри бу сиргэ, уруккутун курдук, Соҕотох Долохоно диэн аат иҥэн хаалбыт. Оттон долохоно бэйэтэ көстүбэт. Ол долохоно ханна буолуой? *** Олохтоох...

Анатолий Слепцов «Сэрэбиэй эргиирэ»

Лидия эмээхсин киэһэ аайы сэрэбиэйдиир үгэһин ыһыктыбакка кэлбитэ номнуо сүүрбэччэ сыл буолла. Бу киэһэ эмиэ, аһаабыт иһитин хомуйан баран, остуолугар олорон, араадьыйаны истэ-истэ, хаартытын...

Константин Эверстов «Биһиги үһүө этибит»

  Поезд айанын тэтимэ сыыйа бытааран, киэҥ нэлэмэн бурдук бааһынатын кытыытыгар тэнийэн сытар дэриэбинэ кытыытыгар тохтоото. Баһылай Барахсанов дьоҕус суумкатын туппутунан «Деревня Болчево» диэн суруктаах...

Роман Попов «Хатыллыы»

Кини миигин тута билбитэ. Аттынан ааһан истэхпинэ, суолум кытыытыгар ыскамыайкаҕа тиэрэ түһэн олорор үскэл киһи көнө биэрэн, чараас тимир иилээх ачыкытын үрдүнэн мин диэки симириктээн...

Эдуард Соколов «Ылламматах ырыалар»

Кэпсээн саҕаланыыта   Саня оскуолаҕа – өссө начальнайга үөрэнэ сылдьан, баяҥҥа бэркэ оонньуурга үөрэммитэ. Дьоҕурдаах курдук, сылтан сыл ол оонньуура тупсан, сайдан испитэ. Боростуой нотаны баҕас...

Николай Егоров «Маатай эмээхсинэ Тутугулдьуйа»

«Ильич уоттара» хаһыат 1974 сыл алтынньы 12 күнүнээҕи №-гэр суруналыыс Серафим Саввинов “Бэйэни харыстаммат үлэнэн” диэн сэрии иннигэр от үлэтин хомуурун бастыҥнарын туһунан ыстатыйата...

Бүөтүр Хара «Наһаар санаалара»

Дэриэбинэ сүүһү кыайбат дьиэтиттэн аҥаарыттан ордуга кураанах. Күһүн үөрэх дьыла чугаһаата да, сиэннэр, оҕолор суолларын көннөрбүтүнэн бараллар. Сөп ээ, үөрэниэххэ, үлэлиэххэ наада буоллаҕа дии....

Буор Булгунньах «Атастыылар»

Үс аллар атастыы кылааһынньыктар – Бэстиин Куока, Чаппаай Бааска уонна Тайсон сааскы куска бараары сылдьаллар. Кинилэр билигин түөрт уоннарыгар чугаһаабыт дьон. Куокаларын аата Николай...

Лоокуут «Инники кирбиигэ»

(Анал байыаннай дьайыы кыттыылааҕын кэпсээнэ) Запорожье Бэс ыйын 13 күнэ. Биһигини Раздольнай диэн дэриэбинэҕэ аҕаллылар, уон алтыабыт. Дьиэлэр анныларыгар ас уурар оҥкучахтарга хонон турдубут. Сарсыарда эрдэ...

Рустем Галиуллин «Ахат-батыр

Ити джигит хантан төрүттээҕий? – Арча оройуонуттан. Ахат Закиров дииллэр... – Кыахтаах да эбит... – Этимэ, көтөҕөн ыла-ыла быраҕаттыыр, кими даҕаны тулуппата... – Эппэтэҕэ диэйэҕин, кини бастыаҕа... – Ээ...

Михаил Жирков «Дойду ахтылҕана»

Михаил Прокопьевич Жирков 1956 сыллаахха Амма оройуонугар Сулҕаччы нэһилиэгэр төрөөбүтэ. 40 сыл устата үөрэх ситимин салаатыгар үлэлээбитэ. СӨ үөрэҕириитин туйгуна, спорт бэтэрээнэ. Пенсияҕа тахсан...

Иннокентий Сосин «Бүтэһик таба»

Тып курдук туттан чэпчэкитик сэгэлдьийэн хаамар, турбут-олорбут сыыдам бэйэлээх, бэрт сэргэх сэбэрэлээх Бөтүрүөп Микиитэ бу сарсыарда Сиһиктээх үрүйэтин өрө батан тахсан, бүтэ оһон эрэр...