Балаҕан ыйын 24 күнүгэр Ытык Күөл сэлиэнньэтигэр «Таатта» уус-уран литература уонна ойуу-дьүһүн музейа төрүттэммитэ 25 сылыгар анаммыт үөрүүлээх тэрээһин буолла.
Бу күн «Чолбон» сурунаал бас эрэдээктэрэ Гаврил Андросов тэрээһин ыалдьыттарыгар анаан Таатта ытык дьонун туһунан лиэксийэ ыытта. Кини улуус бэлиэ киһитэ, саха революция иннинээҕи үөрэхтээҕэ Поликарп Иванович Слепцов-Ньоомньоон уола уонна суруйаачылар Алампа, Өксөкүлээх Өлөксөй, Николай Неустроев тустарынан бэйэтин тус көрүүтүн билиһиннэрдэ.
Экскурсияҕа Ытык Күөл оскуолаларын оҕолоро, үбүлүөйдээх тэрээһин ыалдьыттара, улуус литератураны уонна историяны кэрэхсээччилэрэ, кыраайы үөрэтээччилэрэ сырыттылар.
Галина Им, А.И. Софронов-Алампа аатынан орто оскуолатын учуутала:
– Төрөөбүт Тааттабыт көмүс күһүн алтан дуйунан сууланан турдаҕына, биир дойдулаахпыт, улуу убайдарбыт туйах хатарааччылара Гаврил Андросов экскурсиятыгар оҕолордуун, улахан дьоннуун астына, дуоһуйа сырыттыбыт. Эдэр суруйааччы төрөөбүт дойдутугар бэриниилээҕэ, ааспыт кэм быыһын сэгэтэн, норуоппут олоҕун-дьаһаҕын, политикатын, кэрдиис кэм уратыларын, саха саарыннарын уустук, норуокка анаабыт олохторун олус хорутуулаахтык кэпсээтэ. Гаврил Андросов айар үлэнэн эрэ муҥурдаммакка, норуотун историятын хасыһан, дириҥэтэн үөрэтэрин мустубут дьон сэргии, сэҥээрэ иһиттибит, элбэҕи биллибит. Үйэлэри ситимнээн, Өксөкүлээх Өлөксөй, Алампа, Николай Неустроев олохторун холобурун оҕолорго туһаайан этэр сүбэ тылларын кэрэхсээтим. Кэпсиир тыла-өһө баайа, киһиэхэ тиийимтиэтэ истээччини салгыппат, киһи истэ туруох курдук.
Изабелла Жерготова, Сардаана Аввакумова, Чөркөөхтөөҕү политика сыылкатын музейын үлэһиттэрэ:
– Гаврил Гаврильевич Таатта музейын устун олус сонун, сэргэх экскурсияны ыытта. Кини киэҥ билиилээх, олоххо туспа көрүүлээх суруйааччы быһыытынан ыраахтан анааран, Тааттаттан төрүттээх саха саарыннара омукпут сайдыытыгар бүтүн олохторун анаабыттарын кинилэр олорбут, төрөөбүт, үлэлээбит дьиэлэрин иһигэр олорон кэпсээбитэ көрөөччү сүрэҕэр толору тиийдэ. Ордук ыччатарга туһаайан, бу дьону холобур оҥостон, дойдубут, дьоммут-сэргэбит туһугар бэйэҕитин сайыннаран, үтүө дьон буолуҥ диэн баҕа санаатын тиэртэ.
Федора Харитонова, кыраайы үөрэтээччи:
– «Чолбон» сурунаал бас эрэдээктэрэ бэйэтинэн музей объектарынан кэрийэ, көрдөрө сылдьан, дьон болҕомтотун тардар гына кэпсээбитэ букатын атын эбит. Истээччилэр наһаа астынныбыт, оскуола оҕото бөҕөтө баара. Маннык экскурсиялары куруутун ыыта тураллара буоллар, үөрэнээччилэргэ улахан туһалаах буолуо эбит дии санаатым. Холобур, кинилэр кылааска олорон истибэккэ, айылҕаҕа сылдьан, миэстэтигэр көрөн туран истэллэрэ быдан тиийимтиэ, иҥэримтиэ буолуо дии саныыбын.
Оксана Слепцова, Таатта лицейин саха тылын учуутала:
– «Таатта» түмэл үйэ аҥаардаах үбүлүөйүн көрсө, эдэр поэппыт Гаврил Андросов авторскай экскурсиятыгар сылдьан, улуу дьоммут, аартыгы арыйааччыларбыт Өксөкүлээх Өлөксөй, Алампа Соппуруонап, Николай Неустроев туһунан ураты сонун көрүүлэри иһиттим. Ыччат дьоммут кэскиллээх анаарыыларын, улуу сырдатааччылар нэһилиэстибэлэригэр уонна олорбут олохторугар сыһыара туппут санааларын үлэбэр туһаныам диэн санаам туолбутуттан олус үөрдүм.
Маша Николаева, Ирена Чемпина, үөрэнээччилэр:
– Биһиги Тааттабыт улууһун гимнэ буолбут Алампа хоһоонун туһунан наһаа элбэх саҥаны иһиттибит. Бу хоһоон итинник улахан историялаах буолуо диэн санаабат этибит. Ону кытта көрбөтөх сирбитин көрөн наһаа астынныбыт.
Вика Попова, Алиана Белина, үөрэнээччилэр:
– Күһүҥҥү кэрэ күҥҥэ, күн уоттаах сылаас тыалынан илгийэр кэмигэр Хадаайыга Гаврил Андросов экскурсиятыгар сырыттыбыт. Бу музейга куруук сылдьабыт, ол эрээри поэты кытта сылдьар диэн олох атын эбит. Суруйааччылар туһунан билиибитин хаҥаттыбыт.
Илларион Иннокентьев, үөрэнээччи:
– Мин Хадаайы музейыгар элбэхтэ сылдьан турардаахпын. Ол эрээри урут истибэтэх-билбэтэх историябын кэпсээбиттэригэр олус сэргээтим. Ордук Алампа чугас доҕоро Адам Скрябин туһунан сэҥээрэ иһиттим. Кини Алампа хоһооннорун ньиргийэр музыканан киэргэтэн айар эбит.
Сайыына Черкашина
