(Кэпсээн)
Регина, дьиэ киирэр аанын аһан төбөтүн быктаран баран, ыҥырда:
– Ийээ-э! Бааргын дуо-о?
Хос түгэҕиттэн телевизор эрэ саҥата иһиллэр.
Регина дьиэҕэ киирэн, аанын күлүүһүнэн хатаата (иһирдьээҥҥи хатааһын уруккуттан суох буолан хатаммат этэ). Хаҥас илиитигэр тута сылдьыбыт ыарахан бакыата илиитигэр быһыта киирбит.
– Ийэ-э! – Регина атаҕын устубакка эрэ хараҥа хос устун үөмэн эрэрдии сэрэнэн, сиргэ ыһылла сытар сээкэйдэри тумнан, сороҕун үрдүлэринэн атыллыы-атыллыы ааста. – Мин пиибэ аҕаллым!
Дьиэ иһин бүтүннүү бурдук ас сыта уонна мас арыытын чаана тунуйбут.
– Ийэ-э! – Регина салгыны сытырҕалаата. – Лэппиэскэ буһардыҥ дуо?
Улахан хос аана кыычыргаан, сэгэччи аһыллан, сүүнэ улахан куоска баһа көһүннэ.
– Базилио, – Регина мичээрдээтэ, – тоҕо көрсүбэккин миигин, дьиикэй?
Куоска төбөтө төттөрү мэлис гынан хаалла. Регина хоһу өҥөйөн көрдө, ийэтэ соҕотох сытарын сэрэйэн:
– Ийээ-э, тоҕо саҥарбаккын? – диэтэ.
Телевизор саҥатын иһиттэххэ, эмиэ детектив көрдөрө тураллар: эрчимнээх музыка уонна саа ньиргийэр тыаһын быыһыгар ким эрэ «кийи-а!» диэн хаһыытыыра иһиллэр.
Мария Леонидовна, кыыһыгар мичээрдээн баран, тоҥолоҕор өйөнөн өндөйдө:
– Регинка, кэлбитиҥ ыраатта дуо?
– Дорообо, сибилигин барыам. Пиибэ аҕаллым, – Регина аҕалбыт бакыатын кириэһилэҕэ уурда.
Мария Леонидовна туран телевизорга чугаһаан саҥатын кыччатта. Эргэ уонна быыллыйбыт телевизор пультун батареята бүппүт, бэйэтэ туһата суох буолан сүппүт: хараҥа дьыбаананныгар киирэн суох буола охсубут.
Мария Леонидовна имиллибит, ол гынан баран соторутааҕыта сууйуллубут сарапаана куул курдук халҕайа сылдьар. Атаҕын күөх тымырдара дьэҥкэтик тараадыйан көстөллөр. Кырааска сыстыбатах сылаарҕаабыт сирэйэ мичээрдээтэҕинэ уонна быһыччы көрдөҕүнэ мырчыстан хаалар. Илиитэ чэрдээх, онон-манан кыһыл толбоннордоох, кылгастык кырыллыбыт тыҥырахтара тоһутталаммыттар.
– Чэй иһэҕин дуо? Мин алаадьы астаатым. Ол гынан баран саахарбыт суох…
– Көр бу, тугу эйиэхэ аҕалбыппын. – Кыыһа ийэтэ этэрин истибэккэ эрэ бакыатын хаһыста. – Бу эйиэхэ маҥан маайка. Бу колготка. Кытай киэнэ буолбатах, бэйэм инниги кэтэбин.
– Ээ, туохха эмиэ бу… Бэйэбэр баар. Регина, наадата суох… Харчыгын бараама.
– Кэтиэҥ буоллаҕа дии, – диэн кэбистэ Регина. – Бу пиибэҥ, – үс лиитэрэлээх пластик бытыылканы хостоон тааһаарда. – Манна сыыр… халбаһы, эн сөбүлүүрүҥ курдук «К завтраку» диэн. Батон, кыра паштет. Бу биир киилэ мокоруон.
Ити ас барыта онто да суох күөдэл курдук остуол сирэйигэр кыстанна: дэлби тырыттыбыт кинигэлэр сыталлар, араас мөһөөччүктэр, эмтэр, бүк-тах тутуллубут кумааҕылар, чэй иһэр куруускалар чөмөхтөммүттэр. Базилио, ньааҕынаан баран, Регина атаҕар сыстаҥнаата.
Мария Леонидовна икки илиитинэн сапсынна:
– Эчи, элбээбитин! Регина…
Регина бакыатын суулаан баран джинсытын кэлин сиэбигэр уктан кэбистэ.
– Ийээ, мин маны эйиэхэ үһүс этээскэ таһаараарыбын сылайдым… Эн маны кырбыы тур, мин куруускалары сууйуом.
Регина остуолтан икки кирдээх куруусканы ылан куукунаҕа барда. Мария Леонидовна быһах ылаары кинини батыста.
– Эһиги хайдаххытый? – диэн Мария Леонидовна оргууй ыйытта.
– Биһиги үчүгэйбит. Таилаҥҥа путевка ыллыбыт, саахсаланан баран көтүөхпүт. Артем доҕоро турфирмаҕа үлэлиир, кини сүбэлээн биэрдэ.
– Сөп, – Мария Леонидовна үөһэ тыынна, – саатар соҕуруу дойдуну көрүөҥ этэ буоллаҕа.
Куукунаттан быһаҕын уонна килиэп кырбыыр маһын ылан төттөрү хоско барда.
Куукунаны наһаа ыһыллаҕас диир кыах суоҕа, ол гынан баран хомуллубатаҕа, сууйуллубатаҕа-сотуллубатаҕа ырааппыта тута харахха быраҕыллар. Иһит сууйар раковинаҕа кирдээх иһит, билиитэҕэ сыа-арыы иҥмит алаадьылаах хобордоох, дьиэ үрдүттэн сахсырҕалары сыһыарар сыстаҥнас лиэнтэ, мас арыыта бырдаҥалаа быт эркинэ, аһыйбыт сыт аҥылыйар солуура, оттон остуолга куруппа, бурдук, саахар уонна араас тума кутуллубут анал иһиттэрэ чөмөхтөһөн тураллар. Эргэ сэбиэскэй холодильник улаханнык тарылыччы тыаһыыр. Остуол анныгар буокка уонна пиибэ кураанах бытыылкалара сыталлар.
Регина ууну холбоон куруускалары сууйда, биир тэриэлкэҕэ нэчимиэн хааһы хаппытын арыы-сыа иҥмит губкатынан аала сатаата, ол гынан баран кыайбата, ол иһин иһитин туора ууран кэбистэ. Манна туох да иһит сууйар тэрил эҥин суоҕун бэркэ диэн билэр.
Хоско киирбитэ, Мария Леонидовна халбаһыны сыппах быһаҕынан быһа сатыы турар: үйэтигэр сытыыламматах быһах кыайан быспата. Регина, икки куруускаҕа пиибэ кутан баран, кириэһилэҕэ олорунан кэбистэ.
– Оттон эн хайдаххыный? – диэн ыйытта кыыс, пиибэни сыпсырыйан баран.
Мария Леонидовна тырыта быһыллыбыт хал баһытын, бытарыйбыт килиэбин уонна сыырын килиэп иһитигэр ууран кэбистэ. Сурунаал уурар остуолу хос ортотугар соһон таһааран иһитин уурда, паштетын суутун арыйан, куукунаттан уһулуччу кэтэспит күнүгэр анаан хаһааммыт оҥоһуу искэхтээх бааҥкатын аҕалла уонна дьэ куруускатын ылан пиибэтин омурта.
– Барыта уруккутун курдук: таһынааҕы Никитканы бүөбэйдиибин, чэ, сотору бэйэм сиэммин кытта бодьуустаһыам! Эн сыбаайба кэнниттэн уһатыма…
– Ийээ! – Регина хараҕын тиэрэ көрдө. – Хайа муҥун…
– Бу, наскы баайдым, – туох да буолбатаҕын курдук Мария Леонидовна салҕаата уонна дьыбаан анныттан хаптаҕай корзинатын таһаарда. – Катька бүгүн киэһэ киирэн ылыам диэбитэ. Икки тыһыынчаны төлүөх буолла. Бу ыт түүтүттэн биэс паара таҕыста…
– Ийээ, кини икки тыһыынчаҕа биир паараны атыылыыр буолбат дуо…
– Онно тугуй? Ол оннугар мин таһырдьа туруом суоҕа. Хата, Нина куоптата баайан кулу диэтэ. Аныгыскы нэдиэлэҕэ сабын аҕалыахтаах.
Эдэригэр Мария Леонидовна бэрт нарын, намчы кыыс этэ. Регина аҕата маннык кэрэ кыыһы кэргэн ылбытыттан олус дьоллоохтук сананара. Уруу кэнниттэн Мария Леонидовна ныбаараҕай дойду биир уһугар илдьэ барбыта, сыл буолаат, ол дойду эстибитэ. Кэргэнин аймахтара кинини билиммэтэхтэрэ, оттон бэйэтин төрөппүттэрэ ыраах дойдуга олороохтоотохторо дии. Кэргэнэ соһуччу суох буолбутун кэннэ кини атын куоракка оҕотун кытта чороҥ соҕотох хаалан хаалбыта. Онуоха кинини дьүөгэлэспит кыргыттара эрэ өйөөбүттэрэ. Ыарахан ыарыы кэнниттэн инбэлииккэ тахсан, кинини үлэҕэ ылбат буолбуттара, арыгыга ылларан иһээччи буола сыспыта, ол эрээри кыыһын син улаатыннаран, үрдүк үөрэххэ киллэрэн, атаҕар туруорбута. Регина номнуо бастакы кууруска уолланан туспа барбыта.
Ийэлээх кыыс пиибэлэрин барытын иһиэхтэригэр, астарын бүтэриэхтэригэр диэри чаас аҥаарын курдук кэпсэттилэр. Онтон Регина бараары турда.
– Ийээ, эн сыбаайбаҕа кэлимэ. Эйигин ыалдьыбыт диэхпит. Сөп дуо?
Мария Леонидовна саҥата суох сөбүлэстэ. Сирэйигэр саҥа мыччыстаҕас күн уотугар дьирбиилэнэн көһүннэ.
– Аны онно итирэн хаалыаҥ… Чэ, мин бардым. Көтүөхпүт иннинэ өссө киирэ сылдьыам. Арба, ыл маны, – остуолга биэс мөһөөхтөөх кумааҕыны ууран кэбистэ.
– Мин биэнсийэлээхпин, наадата суох. Уонна Катька да киириэх буолбута дии.
– Ийээ, наада буолуо. Ааны бэйэм хатыам.
Кыыс таҕыста. Кирилиэскэ төлөпүөнүн хостоон эрийдэ:
– Тема, ийэм кэлбэт үһү, мин кэпсэттим… УЗИ?.. Кыыс буолуох курдук дииллэр, ол гынан баран ол чуолкайа суох, биэс уон бырыһыан эрэ сөп буолар үһү… Сампаан ылабын дуо?.. Сөп… Сыллыыбын, чыычаах.
Анастасия Еремеева тылбааһа
«Чолбон». — 2024. — №10
