***
Хоһооннорум хайдахтарый да
олоҕум уонна
майгым оннук этэ…
Уйан сүрэх кэбирэх,
Аһыныгас санаа ууллаҕас…
ПОЭТ ТИҺЭХ ТЫЛЛАРА
Музыка дорҕооно буолан иһиллэр
Поэт ытабыла-соҥобула.
Хас биирдии нотаҕа бааллар
Поэт ытыыра буолбакка,
Бу олоххо тардыһыытын күүһэ,
Ис санаатын аһар дууһатын утаҕа.
Поэттар ытыыллар
Куба ытабыл ырыатынан,
Элэс гынан ааспыт
Сэргэх олохторугар махтанан.
Иван Васильевич Мигалкин тылыттан Дарина суруйда.
2024 сыл ыам ыйын 17 күнэ
***
Чугастык, истиҥник саныыр
дьонум элбэхтэрин…
Бу олохтон суох буоллахпына
кинилэр
Этэҥҥэ олордуннар,
санааларын хоту уһуннук, –
Оҕолорун, сиэннэрин
үөрүүлэригэр куустаран,
Эрэйи-кыһалҕаны билбэккэлэр,
Эдэркээн саастарын
сыдьаай кустуктарыгар
сууланан…
***
Сылаас суорҕаммын бүрүнэн
Күнү быһа сытыахпын баҕарабын,
Атыны тугу да санаабакка,
Дириҥ толкуйунан сылдьыбакка…
Суорҕаммын бүрүннэхпинэ –
эмиэ да тыыным хаайтарар,
Аһаҕас сытыаҕы –
этим атыйар,
тоҥмут курдук буолабын.
Бу хоһоон буолбатах –
дэриэбинэ уола
сааһырыыттан
күлүмэх санааларым.
Олоҕум бүтэһик
күннэригэр кэллэҕим –
Уһуннук олорор баҕам да суох.
Бар дьоммун саҥа суруйууларынан
үөрдэр-көтүтэр кыаҕым
ууга быраҕыллыбыт таастыы симэлийэр…
Оҕолорум аттыбар хаамаллар –
Олоҕум кэскилин
сылаас тыыннарынан
уоскутан,
Кэргэним сылаас тылларынан
истиҥ өйөбүлүн тириэрдэр.
Сиэннэрим тугу да билбэттэр,
Өйдөөбөттөр, эһэлэрин ыарыытын,
муҥатыйыытын.
Мин сотору арахсыаҕым
бу олохтон
Хайдах сылдьарбынан судургутук…
***
Бэйэм ааппын-суолбун,
дьоҥҥо оҥорбут үтүөбүн,
бэйэм туспунан өйдөбүлү
эһиэхэҕэ хааллардаҕым.
– Эһиги, эдэрдэр, – диэм этэ, –
Аһаҕастык суруйарга дьулуһуҥ,
Тыл кэрэтинэн киэргэппэккэ…
Ис сүрэхтэн – ырааҕынан
эргитэн буолбакка,
Таптааҥ көнөтүнэн –
Таптал тыла күүстээх –
Кини ханнык да харчы буолбатах,
Хаһан да, ханна да
Бытарыйбат аналлаах.
***
Мин кимиэхэ да
истигэн саллаатынан
сылдьыбатаҕым…
Мин сырыттым –
төрөөбүт Уус Алданым
бар дьонугар
истиҥ тапталынан.
Таптыыр киһи –
бокулуоннаабат,
дьон сирэйин-хараҕын
манаабат, ньылаҥнаабат.
Тэҥнээҕин курдук сананан,
сылаас иһирэх
санааларынан
сүбэ-ама буолар,
бэйэтин сыыһаларын
хатылаабаттарыгар баҕарар,
кэнчээри ыччаттара
дьон бэрдэ буолалларыгар
үйэлээх Алгыһын тириэрдэр.
Уус алданнар, көрдөххө тыйыскыт,
Ол эрэн,
кыраттан үөрэҕит,
хомолтону да
өр кэмҥэ илдьэ сылдьаҕыт,
эһигини уулларар –
киһилии сылаас сыһыан,
олоххутун чэпчэтэр
мындыр санаа.
***
Олохпор олус да
Үчүгэй уолаттар
Олорон, үлэлээн аастылар…
Киһи ис сүрэҕиттэн
Киэн туттар, холобур оҥостор
Ыраас да майгылаах,
Сылаас да сыһыаннаах
Саха уолаттара –
Александр Шарин,
Анатолий Жирков,
Владимир Омукчанов,
Семен Иванов…
Мин дууһабар
Мэлдьитин хаалбыт,
Сүрэхпэр үйэлээх
Ааттарын суруммут
доҕотторум барахсаттар…
Суохтуубун эһигини
мэлдьитин –
Үөрүүлээх күннэрбэр,
Курус да киэһэлэрбэр…
***
Олоҕум күннэрэ кылгаан,
Оҕо сааһым ааспыт Тулунатын
Өрүү саныыр буоллум –
Отоннообуппун, тэллэйдээбиппин,
Куйаас күннэргэ дьэдьэннээбиппин,
Аатырар эбэтигэр
Күннэтэ сөтүөлээбиппин,
Уолаттардыын бииргэ
тыынан күөгүлээбиппин…
Кэлиҥҥи сырыыларбар
Куобах суорҕаннаах Бысыиннарга –
Балтыбар, күтүөппэр
Маанылатан хонорбун,
Түүннэри сэһэргэһэн,
утуйары умнубуппун,
Эһиги оҕолоргутун
дьон бэрдэ оҥортообут
Сылаас, сымнаҕас
куобах суорҕаны
бүрүнэн утуйарбын…
Ыал аайы баар буолбатах
куобах суорҕан –
Ааспыт оҕо сааһым ырыата,
Сүрэххэ, дууһаҕа хаалар
өйдөбүл бэрдэ, үтүөтэ.
09.01.2024
***
Сааһырдахха,
олоҕуҥ кылгаатаҕына –
Аһаҕастык саныыр эбиккин,
Суох буоллаххына
Ханна хараллан сытыахтаах сиргин,
Бу олоххо
суох да буолларгын
тахсар күнү
күннэтэ көрөр миэстэҕин,
Ким эрэ эйигин саныырын,
тыыннааҕыҥ курдук
ахтан-санаан ыларын…
Оҕотук сааспыттан элбэхтэ хаампытым
Төрөөбүт Бороҕоммуттан Тулунаҕа –
Онно эбэм ыһаарылаабыт
хаахынайын,
кыһыытайын
сып-сылааһынан
оһохтон ылыллыбыты,
Сибиэһэй сүөгэйдээх лэппиэскэтин сиэбитим,
Буспут сымыытын олус да сөбүлүүрүм…
Бугул харбаһан,
чугастааҕы алаастарынан
бырдахха сиэтэ хаампытым…
Сэтинньи 23 күнэ, 2023 сыл
***
Ийээ,
Эн аттыгар кэлэммин,
Куустаран олороммун
Үөрүүбүн, ситиһиибин,
Сорох дьоҥҥо хомолтобун
Аһаҕастык кэпсиэм этэ.
Эн сэттэ уоннаах уолуҥ мин –
Эн иннигэр өрүү оҕобун,
Эйигиттэн сүбэ-ама ылыахпын,
Кыракый оҕо буоламмын
Атаахтыахпын баҕарабын…
Ийээ,
Эн сэттэ уоҥҥун туолбуккун өйдүүбүн,
Аһара кырдьаҕас курдук көрбүппүн…
Баҕар, ол эн санааҥ
Оҕолуу эдэркээниттэн буолуо…
Чолбон. – 2024. – №6
